Hoe vreemd het onderwerp ook, iemand heeft er ooit wel eens een studie over gemaakt. Zo ook het onderwerp van mijn overpeinzingen van vandaag: ontharing! Want morgen is het weer zwembaddag, wat betekent dat ik zowel benen, oksels als bikinilijn zal nakijken op ongewenste beharing. Dat ook de wenkbrauwen en de bovenlip driftig met pincet worden bewerkt, vind ik zelfs al een vanzelfsprekendheid. Borstelige wenkbrauwen?? ¡Dios, noooo!  (Dit vooral sinds ik in Spanje woon, hier is ontharing het elfde gebod – op foto’s uit mijn studententijd blik ik nog vrolijk met dikke borstels de camera in.)

Meermaals heb ik me al afgevraagd wie er toch ooit op het lumineuze idee kwam dat vrouwen wél over een welderige haardos dienen te beschikken maar voor de rest haarloos als een pasgeboren baby door het leven dienen te gaan. Het zal wel een man geweest zijn, denk ik dan meestal, terwijl ik verder epileer.

Vandaag evenwel heb ik besloten het fenomeen aan nader onderzoek te onderwerpen. Ik tikte snel even ‘history of hair removal’ in op Google en twee seconden later had ik al een eerste onderzoek te pakken. Van de hand van een vrouw, uiteraard, Kirsten Hansen, met net dezelfde vragen als ik bij de tirannie van de ontharing. Ik vat het even samen:

Wanneer begon het? Bij de mannen blijkbaar al heel vroeg: rotstekeningen doen vermoeden dat Fred Flintstone’s tijdgenoten al eens de moeite namen de baard af te scheren. De Egyptenaren gingen dan weer volledig voor de coupe soleil , niet uit esthetische maar wel uit strategische overwegingen: de tegenstander heeft minder grip op een gladde kletskop dan wel op lang haar. In de tijd van de Romeinen, werd het afscheren van de baard dan weer beschouwd  als basishygiëne. Interessant, interessant, maar waar zitten die vrouwen?

Blijkbaar is dat een onderwerp waar minder over is geschreven. Wel is geweten dat in Egypte vrouwen zich volledig onthaarden met bijenwas en ook beelhouwwerken uit de tijd van de Oude Grieken doen vermoeden dat ze hun vrouwen liefst zónder lady’s garden zagen. Na de val van het Romeinse Rijk, evenwel, en de intrede van de Donkere Middeleeuwen, lijkt het in West-Europa afgelopen met de ontharing bij vrouwen. De pincetten werden opgeborgen en de bijenwas tot kaarsen verwerkt.

Tot ergens rond 1900 een zekere K.C. Gillette in Chicago het wegwerpmesje uitvond. Veiliger dan de traditionale vlijmscherpe scheermessen, stond het de man toe zichzelf elke dag te scheren, zonder naar de barbier te hoeven gaan of zonder zich nodeloos in het vel te snijden. Het werd een gigantisch én wereldwijd succes. Gevolgd in 1915 door het wegwerpmesje voor vrouwen. Klein probleem evenwel. Hoe dit produkt aan de –euh-  man brengen in een maatschappij waarin vrouwen niet de gewoonte hadden zich te ontharen?

De marketing-machine werd op gang gebracht en vrouwen kregen te horen dat haar op de benen of onder de oksels nu ‘overtollig’ was. Dat ze nu ‘eindelijk’ de kans hadden zich van dat ‘lelijke’ haar te ontdoen. (Dit doet me overigens denken aan een artikel dat ik nog niet zolang geleden las in de  NY Times en de gelijkaardige strategie die werd toegepast om deodorant te introduceren als primaire behoefte).

Maar meneer Gilette is niet de enige verantwoordelijke  voor ons lijden: ook de mode-industrie heeft een belangrijke rol gespeeld in het estableceren van de ontharingstirannie. Vanaf het begin van de 20ste eeuw werden de rokjes en de mouwen geleidelijk aan korter en meer en meer (behaard) vlees werd zichtbaar. Reden te meer voor fabrikanten van ontharingsmateriaal om vrouwen te wijzen op de noodzaak van een babyvelletje. Ook vrouwenbladen droegen hun steentje bij. Want wie adverteerde er voor veel geld in die magazines? Juist ja, de fabrikanten!

Natuurlijk bleef het fenomeen de eerste jaren beperkt tot de midde- en hogere klasse. Want arbeidersvrouwen waren te druk bezig met overleven om modetendensen te volgen, laat staan modebladen te lezen. Als ze al konden lezen. Maar de tijden veranderden en de klasse-verschillen werden gaandeweg kleiner en uiteindelijk begonnen zowat alle vrouwen te geloven dat het bijzonder slonzig stond de benen of de bovenlip niet te ontharen.

Image

Laten we wel wezen. Vandaag de dag is een bosje haar onder de oksels zoveel als een daad van rebellie.  Toen Gwyneth Paltrow besloot au naturel te gaan werd dat maandenlang besproken in allerhande tabloids en magazines. Het werd zelfs even hip, maar nét omdat het totaal tegen de stroom in ging.

Conclusies: wat de Westerse moderne wereld betreft kunnen we inderdaad een man verantwoordelijk houden voor al die uren gespendeerd in de badkamer of bij de estheticienne. Te weten meneer Gilette. Min of meer toch. Wie achter de Veet-ontharingsstroken zit zal ik een andere keer voor jullie achterhalen!

Ere wie ere toekomt, de volledige studie:

http://history.barnard.edu/sites/default/files/inline/kirstenhansenthesis.pdf

De tirannie van de ontharing

Getagged

2 thoughts on “De tirannie van de ontharing

  1. Yep yep, en zo is er weer een marketingmachine verantwoordelijk voor het zelfbeeld dat vrouwen hebben… of eigenlijk het zelfbeeld dat vrouwen denken dat ze moeten hebben. Ik heb er al verschillende keren aan gedacht om de rebellie in stand te houden, maar het diepgewortelde idee van gladde huidjes heb ik blijkbaar toch nog niet kunnen overwinnen…

    En eigenlijk zou het niet zo moeilijk moeten zijn, want ik geraak meer en meer gedegouteerd door die mode- en schoonheidsindustrie. Zij zijn verantwoordelijk voor zoveel bezorgdheden en onzekerheden bij vele vrouwen. Bedenk eens wat je kan doen met de tijd en energie die je spendeert aan te proberen te voldoen aan het ideaalbeeld dat zij ophangen. Maar goed, dat terzijde…🙂

    • Inderdaad, veel tijd… dat besef ik telkens ik uit de douche kom na het aanbrengen van een haarmaskertje, de vochtinbrengende crème, depilatie van oksels en benen, bijwerken van de wenksbrauwen… En dan ben ik nog low maintenance, sommige vrouwen brengen ongetwijfeld uuuuuuren door in de badkamer!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers op de volgende wijze: